Man? Vrouw?

Een man die een kind baart. Een vrouw die zaaddonor is. In Denemarken kan het allemaal, sinds ruim een half jaar dan.manvrouw

Voor de deense overheid bepaalt iemands CPR-nummer – het deense burgerservicenummer – of iemand man of vrouw is. Het CPR-nummer voor een man eindigt op een oneven getal (1, 3, 5, 7 of 9) en dat voor een vrouw op een even getal (0, 2, 4, 6 of 8). Zo eindigt Joke’s CPR-nummer op een 4 en dat van mij op 1.

Medio vorig jaar is in Denemarken een wet aangenomen die het eenvoudig mogelijk maakt voor wie zich in het verkeerde lichaam geboren voelt om dat te veranderen: gewoon even, d.w.z. na een bezinningsperiode van 6 maanden, je CPR-nummer laten wijzigen van een even nummer in een oneven, of omgekeerd. Het is daarbij niet nodig om ook de fysieke kenmerken van je lichaam te laten veranderen door middel van een geslachtsveranderende operatie.

Dat laatste is trouwens wel een heel gedoe in Denemarken. Als je op kosten van de gratis gezondheidszorg een transgender-behandeling wilt ondergaan, dan moet je door een langdurig intake-gebeuren heen. Een heel team van psychologen, psychiaters, artsen, sexuologen en misschien nog wat andere disciplines, gaat je indringend aan de tand voelen. Een procedure die bijna een jaar duurt en waarvoor je telkens naar een kliniek in Kopenhagen moet. De overheid wil het immers niet op haar geweten hebben dat je je lichtzinnig op haar kosten laat ombouwen en daar later spijt van krijgt.

Sommigen die het aangaat kiezen dan ook maar voor een behandeling op eigen kosten in het buitenland.

(Veel mensen vragen zich trouwens af waarom er niet ook in bijvoorbeeld Århus een dergelijke intake-kliniek kan komen. Kopenhagen ligt voor de inwoners van Jutland nu eenmaal niet erg centraal.)

Het aannemen van die wet heeft nog al wat gevolgen. Zo zijn in veel (andere) wetten rechten, plichten of voorzieningen vastgelegd, specifiek voor vrouwen of mannen. Bijvoorbeeld het recht op baarmoederhalskankeronderzoek voor vrouwen. Omdat je nu ook als man met een baarmoeder door het leven kunt gaan en als vrouw niet noodzakelijkerwijs over een dergelijk orgaan hoeft te beschikken, moet de omschrijving van de rechthebbenden in de betreffende wet aangepast worden: niet langer kan volstaan worden met de formulering ‘vrouwen van een bepaalde leeftijd hebben recht op … ‘. En zo moeten alle wetten doorgespit worden op mogelijke aanpassingen die doorgevoerd moeten worden.

Het ministerie van defensie heeft al laten weten hier niet in mee te zullen gaan. Als vanouds zal ook in de toekomst wie een oneven CPR-nummer heeft voor militaire dienst opgeroepen worden, of dat nu iemand zal zijn met de traditionele mannelijke fysieke kenmerken of niet. Dat er dus een enkele man met een vrouwenlichaam tussen zal zitten, wordt voor lief genomen.

Twee artikeltjes uit Jyllands Posten:
artikel 1
artikel 2