Østerlars Rundkirke

Van de 4 rundkirker die Bornholm telt, is Østerlars Rundkirke de grootste. De naam zegt het al, het is een ronde kerk die omstreeks het jaar 1150 gebouwd is. De andere 3 staan in Nyker, Nylars en Olsker. Elke rundkirke heeft meerdere verdiepingen en meters dikke muren. Het puntvormige dak is een latere toevoeging;
P4172604web

oorspronkelijk zou er boven een omgang geweest zijn, van waar af aanvallers beschoten konden worden zodat de kerk ook een verdedigende functie gehad zou hebben. In de tijd dat de rundkirker gebouwd werden, werd de Oostzee regelmatig geteisterd door de Venden, een westslavisch volk dat aan de zuidoostelijke Oostzeekust woonde.
P4172606web
Hoewel dit nog steeds de gangbare opvatting is – naast kerk ook verdedigingsbolwerk in tijden van nood – wordt dit door sommigen betwist. Zij denken dat de vier rundkirker samen met het eilandje Christiansø, dat zo’n 20 km ten noordoosten van Bornholm ligt, een astronomisch observatorium vormden, opgericht door de Tempelridders uit de tijd van de kruistochten. En zo zou er zelfs in een holle ruimte onder Østerlars Rundkirke een schat van de tempeliers verborgen liggen.
P4172608web
Het bezoek van Klaas en Dorien was een goede aanleiding om Østerlars Rundkirke weer eens te bezichtigen en gelukkig was de kerk open.

De kalkschilderingen dateren van circa 1350 en kwamen in 1955 bij een restauratie aan het licht. Achter Maria met het kindje Jezus staan de os en de ezel.
P4172616web
De schildering laat verder zien hoe op de dag des oordeels drie duivels de verdoemden van alle rangen en standen – ook koningen – door de hellepoort leiden.
P4172621web
Het dak van de kerk dateert van 1744. Een wirwar van balken moet ervoor zorgen dat het ook bij de zwaarste storm stevig blijft zitten.
P4172613web
De ruimte op de eerste verdieping werd gebruikt als opslagruimte voor de aan de aartsbisschop in Lund af te dragen belasting in natura – totdat de reformatie daar een einde aan maakte.

De doopvont staat in het midden van de kerk.
P4172617web
Als gevolg daarvan moet de dominee telkens zijn hoofd van links naar rechts en omgekeerd draaien als hij zich vanaf de kansel tot zijn gemeenteleden wil richten. Ik word daar wel eens niet goed van, vertelde hij in een interview.
P4172619web
De rijkere boeren hadden hun eigen, vaste parkeerplaats bij de kerk: een ring aan de kerkmuur waaraan zij hun paard konden vast zetten.
P4172630web
En de vrouwen gingen niet door de hoofdingang naar binnen,
P4172626web
maar hadden een eigen, kleinere, zij-ingang.
P4172627web
In het voorportaal een runensteen: Bróðir en Eimundr, zij lieten deze steen oprichten ter nagedachtenis aan Sigmundr, hun vader. Mogen Christus, Sint Michael en Heilige Maria zijn ziel redden.

P4172624web